Τεχνητή Νοημοσύνη: Ελλάδα (2026)

Βασικό πλαίσιο

Νόμος της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689, που εφαρμόζεται άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ)· Ελληνικός Νόμος 4961/2022 για τις Αναδυόμενες Τεχνολογίες· Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης / Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διαχείρισης Δεδομένων

Βασικά σημεία

1. 01Νόμος της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη, πρωτογενές καθεστώς

   Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 εφαρμόζεται άμεσα στην Ελλάδα. Οι απαγορευμένες πρακτικές τεχνητής νοημοσύνης (π.χ. κοινωνική βαθμολόγηση, βιομετρική ταυτοποίηση εξ αποστάσεως σε πραγματικό χρόνο σε δημόσιους χώρους) τέθηκαν σε ισχύ από τις 2 Φεβρουαρίου 2025· οι υποχρεώσεις σχετικά με τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης γενικής χρήσης ισχύουν από τις 2 Αυγούστου 2025· και οι περισσότερες διατάξεις σχετικά με τους υψηλού κινδύνου τομείς και την εποπτεία της αγοράς ισχύουν από τις 2 Αυγούστου 2026.

2. 02Νόμος 4961/2022, εθνικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη

   Ο ελληνικός νόμος 4961/2022 θέσπισε ειδικές υποχρεώσεις για τους δημόσιους φορείς όσον αφορά την τεχνητή νοημοσύνη: υποχρεωτικές εκτιμήσεις επιπτώσεων αλγορίθμων (AIA) πριν από την εφαρμογή συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και υποχρεώσεις διαφάνειας που απαιτούν τη γνωστοποίηση της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στα επηρεαζόμενα πρόσωπα. Οι διατάξεις για την τεχνητή νοημοσύνη τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2023, πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη.

3. 03Σχέδιο Εθνικής Στρατηγικής για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Νοέμβριος 2024)

   Η Συμβουλευτική Επιτροπή Υψηλού Επιπέδου για την ΤΝ, η οποία συστάθηκε υπό την αιγίδα του Πρωθυπουργού τον Νοέμβριο του 2023, δημοσίευσε το «Σχέδιο Δράσης για τον Μετασχηματισμό της Ελλάδας μέσω της ΤΝ» τον Νοέμβριο του 2024. Στο σχέδιο αυτό καθορίζονται έξι εμβληματικά προγράμματα, οκτώ κατευθυντήριες αξίες, μεταξύ των οποίων η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η διαφάνεια, καθώς και σχέδια για ρυθμιστικά «sandbox» τεχνητής νοημοσύνης, ένα Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για την Τεχνητή Νοημοσύνη και έναν Εθνικό Κόμβο Δεδομένων Τεχνητής Νοημοσύνης.

4. 04Θεσμική διακυβέρνηση, υπουργείο και γραμματεία

   Τον Ιούλιο του 2025, το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης μετονομάστηκε σε Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης. Στο πλαίσιο του Υπουργείου αυτού συστάθηκε Ειδική Γραμματεία Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, με σκοπό τον συντονισμό της εθνικής στρατηγικής για την τεχνητή νοημοσύνη και τη λειτουργία της ως κεντρικού κόμβου διακυβέρνησης, με Ειδικό Γραμματέα τον Βασίλειο-Μιχαήλ Καρκατζούνη.

5. 05Ορισμός αρμόδιας αρχής στο πλαίσιο του νόμου της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη

   Η Ελλάδα έχει ξεκινήσει τη διαδικασία ορισμού των εθνικών αρμόδιων αρχών που απαιτούνται βάσει του άρθρου 70 του νόμου της ΕΕ για την τεχνητή νοημοσύνη (αρχή κοινοποίησης και αρχές εποπτείας της αγοράς). Υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατάλογος φορέων για τα θεμελιώδη δικαιώματα, μεταξύ των οποίων και η Εθνική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΕΔΑ). Οι πλήρεις εξουσίες επιβολής θα τεθούν σε ισχύ στις 2 Αυγούστου 2026.

6. 06Pharos AI: Εργοστάσιο και υποδομή

   Η Ελλάδα εγκαινίασε το «Pharos AI Factory» το 2025 ως εθνικό κέντρο καινοτομίας στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινής Επιχείρησης για την Υπολογιστική Υψηλής Απόδοσης, το οποίο θα υποστηρίζεται από τον υπερυπολογιστή DAEDALUS (η έναρξη λειτουργίας του οποίου αναμένεται το 2026) και θα συνδέει νεοφυείς επιχειρήσεις, ΜΜΕ, ερευνητικά ιδρύματα, πανεπιστήμια και τον δημόσιο τομέα.