Tiền điện tử và tài sản kỹ thuật số: Việt Nam (2026)
Năm 2026, Việt Nam đã chuyển từ một “vùng xám” về mặt pháp lý sang một khung pháp lý chuyên biệt: Luật Công nghiệp Công nghệ Số (có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026) chính thức công nhận tài sản số và tiền điện tử là tài sản, và Nghị quyết 05/2025/NQ-CP đã triển khai chế độ thí điểm 5 năm, theo đó chỉ các doanh nghiệp Việt Nam được Bộ Tài chính cấp phép mới được phép thực hiện các hoạt động giao dịch, lưu ký và phát hành tiền điện tử. Tiền điện tử vẫn bị cấm sử dụng làm phương tiện thanh toán (tất cả các giao dịch thanh toán phải bằng đồng VND), không được phát hành các tài sản tiền điện tử được bảo đảm bằng tiền pháp định hoặc chứng khoán, và các hoạt động được cấp phép phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về vốn (10 nghìn tỷ VND), sở hữu (≥51% vốn của người Việt Nam, ≤49% vốn nước ngoài), các yêu cầu về KYC/AML, lưu trữ dữ liệu tại Việt Nam và tính toàn vẹn của thị trường. Các quy định thuế dành riêng cho tiền điện tử (thuế thu nhập cá nhân 0,1% đối với các giao dịch chuyển nhượng qua các nền tảng được cấp phép; thuế thu nhập doanh nghiệp 20% đối với lợi nhuận của doanh nghiệp; miễn thuế giá trị gia tăng đối với các giao dịch chuyển nhượng) đã có hiệu lực thông qua các thông tư của Bộ Tài chính vào quý 2 năm 2026.
Khung cơ bản
Luật về Ngành Công nghệ Số (Luật số 71/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026); Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ (ngày 9 tháng 9 năm 2025) về Chương trình Thí điểm Thị trường Tài sản Kỹ thuật số trong 5 năm; Thông tư số 32/2026/TT-BTC và 41/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính (về thuế); Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vẫn là cơ quan quản lý dịch vụ thanh toán (Thông tư số 5747/NHNN-PC cấm sử dụng tiền điện tử làm phương tiện thanh toán). Các cơ quan chủ quản chính: Bộ Tài chính (cấp phép/giám sát chương trình thí điểm tiền điện tử), Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (thanh toán, phòng chống rửa tiền/chống tài trợ khủng bố), Bộ Công an (an ninh mạng/dữ liệu).
Điểm chính
Luật toàn diện hiện đã có hiệu lực
Luật về Ngành Công nghệ Số (Luật số 71/2025/QH15), được Quốc hội thông qua ngày 14 tháng 6 năm 2025, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2026 và là đạo luật độc lập đầu tiên trên thế giới dành riêng cho ngành công nghệ số; luật này chính thức công nhận “tài sản số” và “tài sản tiền điện tử” là tài sản theo Bộ luật Dân sự và ủy quyền cho Chính phủ ban hành các quy định chi tiết.
Chế độ thí điểm kéo dài 5 năm dành cho thị trường tiền điện tử
Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP (ngày 9 tháng 9 năm 2025) đã triển khai một chương trình thí điểm có kiểm soát (2025–2030): chỉ các công ty TNHH hoặc công ty cổ phần được thành lập tại Việt Nam và được Bộ Tài chính cấp phép mới được phép phát hành, giao dịch, lưu ký hoặc thanh toán các tài sản tiền điện tử; hoạt động giao dịch ngang hàng (peer-to-peer) bên ngoài các sàn giao dịch được cấp phép bị cấm trên thực tế.
Việc cấp giấy phép hành nghề luật sư đã bắt đầu từ ngày 20 tháng 1 năm 2026
Bộ Tài chính đã bắt đầu tiếp nhận hồ sơ xin cấp giấy phép từ các doanh nghiệp Việt Nam kể từ ngày 20 tháng 1 năm 2026. Các yêu cầu bao gồm vốn điều lệ 10 nghìn tỷ đồng (~400 triệu USD), tỷ lệ sở hữu của các tổ chức Việt Nam ≥65%, tỷ lệ sở hữu nước ngoài ≤49%, kinh nghiệm quản lý cấp cao, ≥10 nhân viên an ninh CNTT và ≥10 nhân viên chứng khoán có giấy phép, cùng hệ thống CNTT cấp 4 được Bộ Công an đánh giá.
Không phải là tiền tệ hợp pháp; chỉ thanh toán bằng đồng VND
Tiền điện tử không phải là tiền tệ hợp pháp và không thể được sử dụng để thanh toán hàng hóa hoặc dịch vụ (quan điểm này ban đầu được nêu trong Thông tư số 5747/NHNN-PC năm 2017 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, và được tái khẳng định trong Luật DTI). Tất cả các hoạt động phát hành, giao dịch và thanh toán trên các nền tảng được cấp phép đều phải được thanh toán bằng đồng Việt Nam.
Các hạn chế về việc phát hành và cơ cấu nhà đầu tư
Theo Nghị quyết 05/2025, các tài sản tiền điện tử phải được đảm bảo bằng tài sản cơ sở hữu hình; các tài sản tiền điện tử được đảm bảo bằng tiền pháp định hoặc chứng khoán (bao gồm hầu hết các đồng stablecoin được neo giá theo tiền pháp định) không được phép phát hành. Chương trình thí điểm này cũng cho phép các tổ chức phát hành Việt Nam chỉ chào bán tài sản tiền điện tử cho nhà đầu tư nước ngoài, qua đó thực chất tách biệt thị trường bán lẻ trong nước khỏi đợt phát hành sơ cấp.
Các quy định thuế dành riêng cho tiền điện tử có hiệu lực từ quý 2 năm 2026
Thông tư số 32/2026/TT-BTC (ngày 27 tháng 3 năm 2026) quy định về việc xử lý thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT), thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân (PIT) đối với các giao dịch tiền điện tử; còn Thông tư số 41/2026/TT-BTC (ngày 6 tháng 4 năm 2026) quy định về việc kê khai, khấu trừ và quyết toán. Các giao dịch chuyển nhượng của cá nhân trên các nền tảng được cấp phép phải chịu thuế thu nhập cá nhân (PIT) với mức 0,1% (theo kiểu thuế chứng khoán), lợi nhuận của doanh nghiệp chịu thuế thu nhập doanh nghiệp (CIT) với mức 20%, và các giao dịch tiền điện tử nằm ngoài phạm vi áp dụng thuế giá trị gia tăng (VAT).
Trang này là bản dịch nhằm mục đích thuận tiện; bản tiếng Anh là bản chính thức và không phải là tư vấn pháp lý.