Cryptovaluta en digitale activa: Nederland (2026)
Activiteiten op het gebied van crypto-activa zijn legaal in Nederland en worden uitgebreid gereguleerd via MiCAR, dat rechtstreeks van toepassing is in de hele EU en is aangevuld met de Nederlandse MiCA-uitvoeringswet, die op 30 december 2024 in werking treedt. De AFM fungeert als vergunningverlenende instantie voor Crypto-Asset Service Providers (CASPs) en behoorde tot de eerste EU-toezichthouders die CASP-aanvragen in behandeling nam en goedkeurde, terwijl DNB toezicht houdt op ART/EMT-stablecoin-uitgevers en het AML/Wwft-toezicht voortzet. Bezit wordt als vermogen belast in vak 3, terwijl professionele of zakelijke activiteiten (mining, staking als beroep) onder vak 1 vallen.
Hoofdstructuur
De EU-verordening inzake markten voor crypto-activa (MiCAR / Verordening (EU) 2023/1114), nationaal geïmplementeerd via de Nederlandse Wet implementatie verordening cryptoactiva, die sinds 30 december 2024 van kracht is; onder toezicht van de Autoriteit voor de Financiële Markten (AFM) voor vergunningverlening en gedragstoezicht en van De Nederlandsche Bank (DNB) voor prudentieel toezicht, toezicht op ART/EMT-emittenten en AML/Wwft-toezicht. Fiscale behandeling op grond van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Wet IB 2001), voornamelijk Box 3.
Kernpunten
MiCAR is het geldende regelgevingskader
De MiCAR-regels inzake stablecoins (ART/EMT) zijn sinds 30 juni 2024 van kracht en de CASP-vergunningsregels sinds 30 december 2024; de Nederlandse MiCA-uitvoeringswet is op 30 december 2024 in werking getreden, waarbij de AFM en DNB als bevoegde autoriteiten zijn aangewezen.
Gedeeld toezichtsmodel (AFM + DNB)
De AFM verleent vergunningen aan en houdt toezicht op de activiteiten van CASP’s (beurzen, bewaarders, makelaars, adviseurs, portefeuillebeheerders); de DNB oefent prudentieel toezicht uit op CASP’s en verleent vergunningen aan en houdt toezicht op uitgevers van aan activa gekoppelde tokens en e-geldtokens, en ziet toe op de naleving van de AML/Wwft en de Sanctiewet.
Overgang van de Wwft-registratie bij DNB
De vóór MiCA geldende DNB-registratieregeling voor crypto-fiat-beurzen en aanbieders van bewaarportefeuilles op grond van de Wwft is afgeschaft; de Nederlandse overgangsperiode is verkort, waardoor voorheen geregistreerde VASP’s een MiCA-vergunning moeten verkrijgen om in Nederland te mogen blijven opereren.
Kader 3: Vermogensbelasting op deelnemingen
De Belastingdienst beschouwt cryptovaluta uitdrukkelijk als een Box 3-vermogensbestanddeel dat op 1 januari wordt gewaardeerd en wordt belast op basis van een fictief rendement (het tarief voor ‘overige vermogensbestanddelen’, ~6% voor 2026) tegen een tarief van 36%, boven de belastingvrije drempel (€ 57.684 in 2026 voor een particulier, laatst gepubliceerde cijfer).
Inkomstenbelasting voor beroeps- of bedrijfsactiviteiten
Mining of staking die als bedrijf of ‘andere activiteit’ (resultaat uit overige werkzaamheden) wordt uitgeoefend, wordt belast als inkomen in Box 1 tegen progressieve tarieven tot 49,5%; bedrijven zijn onderworpen aan vennootschapsbelasting. Incidenteel bezit blijft in Box 3.
Vroege CASP-vergunningen en EU-paspoortregeling
De AFM is in april 2024 begonnen met het in behandeling nemen van MiCAR-aanvragen en behoorde tot de eerste EU-toezichthouders die CASP-vergunningen hebben verleend (bijvoorbeeld aan Finst, Bitvavo en Change); een CASP-vergunning van de AFM maakt het mogelijk om diensten binnen de EER aan te bieden onder toezicht van de lidstaat van herkomst.
Deze pagina is een vertaling ter informatie; de Engelse versie is bindend en vormt geen juridisch advies.